India
oi-Manohara M
ಒಂದೇ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕೇರಳದ ಮತದಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಅಘೋಷಿತ ನಿಯಮ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಪರ್ಯಾಯ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಡಿಎಫ್ ಮತ್ತು ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನೇತೃತ್ವದ ಎಲ್ಡಿಎಫ್ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹಾಗೂ ಲೇಖಕಿ ಕೀರ್ತಿ ಪಾಂಡೆ ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಬರಹ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಆದರೆ, 2021ರಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುರಿಯಿತು. ಎಲ್ಡಿಎಫ್ ನಿರಂತರ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮರಳಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ನಿರಂತರತೆಗೆ ಮತವಲ್ಲ, ವ್ಯಕ್ತಿಪೂಜೆಯ ಫಲವೂ ಅಲ್ಲ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರ ರೂಪುಗೊಂಡ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ರಚನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೈತ್ರಿಗಳು, ಸಂಕಷ್ಟದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಮಾದರಿಯ ರೂಪಾಂತರ ಇವುಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮವೇ ಈ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ರಾಜ್ಯ
1956ರಲ್ಲಿ ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡು ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಭಿನ್ನ ಆಡಳಿತ ಪರಂಪರೆಗಳು, ಬಲವಾದ ಜಾತಿ-ಸಮುದಾಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ರಾಜಕೀಯ ಜಾಗೃತಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇವು ರಾಜ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. 1957ರಲ್ಲಿ ಇಎಂಎಸ್ ನಂಬೂದಿರಿಪಾಡ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಘಟನೆ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
ಮುಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಪತನ, ಮೈತ್ರಿಗಳ ಭಂಗ, ಪಕ್ಷಾಂತರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಭೂಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ವರ್ಗ, ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಕ್ಷವೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಯುಡಿಎಫ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಡಿಎಫ್ ಹುಟ್ಟಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ
1970ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಯಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೈತ್ರಿಪಕ್ಷಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಯುಡಿಎಫ್) ರಚಿಸಿದರೆ, ಎಡಪಕ್ಷಗಳು ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಎಲ್ಡಿಎಫ್) ರಚಿಸಿದವು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಯುಡಿಎಫ್ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮೈತ್ರಿ; ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಎಲ್ಡಿಎಫ್ ಕಲ್ಯಾಣ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಿತರಣೆಯ ಅಜೆಂಡಾ ಹೊಂದಿದ ಎಡಪಂಥೀಯ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು. ಮತದಾರರು ಸಹ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಲುವುದು ಸಹಜವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಕೋಪದಿಂದ ಬಂದ ಮತವಲ್ಲ; ‘ಪರ್ಯಾಯ ಆಡಳಿತ’ದ ಮೂಲಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿತನ ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 2021ರಲ್ಲಿ ಈ ಪರಂಪರೆ ಮುರಿಯಿತು. ಎಲ್ಡಿಎಫ್ ಕೇವಲ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಸತತ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಿತು.
2021ರ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಏಕೆ ಭಿನ್ನ?
ಸಂಕಷ್ಟದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ: ಕೇರಳವು ಪ್ರವಾಹಗಳು, ನಿಫಾ ವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಮತ್ತು ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಸ್ಥಿರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಅನ್ನದ ಕಿಟ್ಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಂಚಣಿಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮುದಾಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಲುಪಿತು, ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಡಿಎಫ್ ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ದುರ್ಬಲತೆ, ಯುಡಿಎಫ್ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸಮಗ್ರ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಚಳವಳಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಸಂಕಷ್ಟದ ನಂತರ ಜನರು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಿಂತ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಆರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು.
ಕೇರಳದ ಚುನಾವಣಾ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕತೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಠಿಣ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯವು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಪಕ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕೇಡರ್ ಆಧಾರಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಹೋರಾಟಗಳು ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ. ರಾಜಕೀಯ ಸಂಕೇತಗಳು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಬೀದಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಮುಖಾಮುಖಿ ಅಭಿಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವು.
ಮೇ 2017ರಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು, ಯುಡಿಎಫ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ಕೇರಳ ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು, ವಧೆಗಾಗಿ ಜಾನುವಾರು ಮಾರಾಟದ ಮೇಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ನಿಯಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ನಗರದ ಜನನಿಬಿಡ ಜಂಕ್ಷನ್ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕರುವನ್ನು ವಧಿಸಿದರು. ಮಾಂಸವನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹಂಚಲಾಯಿತು, ಇದು ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಈ ಕೃತ್ಯವನ್ನು “ಚಿಂತನಶೀಲ” ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು, ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವವರನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಈ ಘಟನೆಯು ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವಿತ ಬೀದಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಮಾಂಸ, ಗುರುತು ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸ್ಥಾನೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು.
ಈ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸಂಸದ ಸಿ.ಸದಾನಂದನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಭಾಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೃತಕ ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಬೆಂಚ್ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ, ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ರಾಜಕೀಯ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಈ ಹಲ್ಲೆಗೆ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ದೂಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರುಜುವಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು, ಇದು ಬಲವಾದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೊದಲು ಬಿಸಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ನೆನಪುಗಳು ಕೇರಳದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ದೃಢವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅದರ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪ್ರಸಂಗವು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ಸ್ಥಿತಿ
ಎಲ್ಡಿಎಫ್ ಸತತ ಗೆಲುವಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಡಿಎನ್ಎ ಎರಡು ಭದ್ರವಾದ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ. ಯುಡಿಎಫ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಡಿಎಫ್ ಕೇವಲ ಮೈತ್ರಿಗಳಲ್ಲ, ಅವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಆಡಳಿತ ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಮಾನಾಂತರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. 2021ರ ಚುನಾವಣೆಯು ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಸಂದರ್ಭಗಳು ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದಾಗ ಮತದಾರರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅದು ತೋರಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ ಕೇರಳ ರಾಜಕೀಯದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಚಾಲಕಗಳಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷರತೆ, ಬಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಅರಿವು, ಸಮುದಾಯ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ನೀತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ 2021ರ ಕಥೆಯು ಒಂದು ರಂಗವು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ಚಳುವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ರಾಜ್ಯವು ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕಿಂತ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು. ಕೇರಳದ ಮತದಾರರು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, ಕಲ್ಯಾಣ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಖಚಿತತೆಯ ಹುಡುಕಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮರು ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು.
ಎಲ್ಡಿಎಫ್ ಸತತ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರೂ, ಕೇರಳದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಭಾವ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಯುಡಿಎಫ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಡಿಎಫ್ ಎರಡು ಸಮಾನಾಂತರ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಿವೆ. 2021ರ ಫಲಿತಾಂಶವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರಾಮ ನೀಡಿತು. ಉನ್ನತ ಸಾಕ್ಷರತೆ, ಜಾಗೃತ ಮತದಾರರು ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ನೀತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
-ಬರಹ: ಕೀರ್ತಿ ಪಾಂಡೆ
(ಇವರು ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹಾಗೂ ಲೇಖಕಿ. ರಾಜಕೀಯ, ಸಮಾಜ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ಅವರು ಆಡಳಿತ, ಆರೋಗ್ಯ, ಲಿಂಗಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.)
Disclaimer: This content was automatically imported from a third-party source via RSS feed. The original source is: https://kannada.oneindia.com/news/india/kerala-assembly-election-2021-how-ldf-broke-the-anti-incumbency-trend-443587.html. xn--babytilbehr-pgb.com does not claim ownership of this content. All rights remain with the original publisher.
